Landelijke NGV Dag 2001
Inleiding
Vanwege de ontginning van het hoogveen besloot de Stad
Groningen in 1765 een kanaal te graven van Bareveld naar Ter Apel. Dit
kanaal heeft een lengte van 32 km en werd in 1856 voltooid. Door de aanleg
van dit kanaal ontstonden de plaatsen Stadskanaal en Musselkanaal. (Voor
meer informatie over de gemeente Stadskanaal zie http://www.stadskanaal.nl/).
Tijdens de 48e Genealogische Dag
stonden de Groninger en Drentse Veenkolonieën centraal. De Veenkolonieën
zijn een tamelijk onbekend gebied, maar hebben een rijke historie, niet
alleen met betrekking tot de veenontginning en –afgraving maar ook op
scheepvaartkundig gebied. Veel schippers die in de loop van de eeuwen op
de Oostzee voeren, hadden hun wortels in de Veenkolonieën. Ook veel van
hun schepen werden daar gebouwd. Tijdens de Genealogische Dag zal hier
onder andere aandacht aan worden besteed.
Programma
09.30 uur:
Opening van de zaal en mogelijkheid tot het bezoeken van de
Genealogische markt.
10.30 uur:
Opening door de voorzitter van de afd. Groningen, dhr. J.W.H. van
Campen
10.35 uur:
Welkomstwoord door de voorzitter van de NGV, dhr. H.J. Trap
10.45 uur:
Lezing over de geschiedenis, het ontstaan en de ontwikkeling van de
Veenkolonieën door de heer H. Hachmer, conservator van het Veenkoloniaal
musem te Veendam.
11.30 uur:
Lezing door dhr. drs. W. Kerkmeijer over de Veenkoloniale scheepvaart.
12.15 uur:
Aanbieding van het eerste exemplaar van het tweede Groninger
kwartierstatenboek aan de commissaris der koningin in de provincie
Groningen: drs. J.G.M. Alders
12.30 uur:
Afsluiting
12.30-14.00:
uur Lunch en mogelijkheid tot het bezoeken van de genealogische markt.
14.00-17.00
uur: Excursies
17.00- 18.00
uur: Ontvangst door en receptie aangeboden door het gemeentebestuur van
Stadskanaal
18.30- ca.
21.00 uur: Diner (facultatief) in het Golden Tulip-hotel te
Stadskanaal.
Excursies
- Bourtange.
Bourtange is een oude grensvesting in zuidoost
Groningen uit de 16e eeuw. Het was in functie als vesting van
1580 tot 1851 en is aangelegd op een zandrug (tange). De vesting
is in 1580 door Willem Van Oranje aangelegd. In 1593 was de bouw
voltooid op basis van een radiaal plan met vijf bastions. In de
17e eeuw werd de vesting uitgebreid met twee ravelijnen, een
kroonwerk, een contrescarp en een hoornwerk. In de 18e eeuw
werd de vesting nogmaals uitgebreid met twee ravellijnen en een nieuw
contrescarp aan de oostzijde. Na beëindiging van de vestingfunctie
raakten de vestingwerken in verval. In 1967 werd Bourtange aangewezen
als beschermd dorpsgezicht en in 1972 werd daadwerkelijk begonnen met de
reconstructie. Bourtange is vandaag de dag een mooi voorbeeld van een
18e eeuwse vesting. Door middel van een wandeling over de
wallen heeft u een fraai uitzicht over de vesting en de omgeving. (Zie
voor nadere informatie http://www.bourtange.nl/).
- Veenkoloniaal museum te Veendam
Het Veenkoloniaal Museum is gevestigd in de voormalige
Winkler Prins-HBS te Veendam, het hart van de Groninger Veenkolonieën.
Het ligt op een schitterende locatie, in het museum vindt u informatie
over uiteenlopende onderwerpen, ook worden er vele activiteiten
ontplooid. Zo organiseert het musem ieder jaar een gevarieerd weekend
programma gedurende de periode september-mei, opgenomen in de
nieuwsbrief Omzien. Het Veenkoloniaal Museum beschikt over een
regionaal-historische bibliotheek met o.a. een uniek zeevaartarchief.
(Zie voor nadere informatie http://www.veenkoloniaalmuseum.nl/).
In het Streekhistorisch centrum van Stadskanaal
loopt op 19 mei een gelegenheid expositie over "Het jaar rond op
de boerderij"
Het gaat over het boerenleven in de
veenkolonieën en Westerwolde. Er is een diavoorstelling van 10
minuten over streekgeschiedenis. Het archief (bibliotheek) van de
genealogische vereniging Westerwolde is open. De heer Roossien van deze
vereniging is aanwezig. Ook is de Watertoren open. Dit alles conform het
gezegde van Mevr. Hofman.
- Streekhistorisch Centrum Stadskanaal.
De ‘middelen van bestaan’ zijn een
belangrijk thema in de collectie van het Streekhistorisch Centrum
gevestigd in huize Ter Marse. Het centrum toont zijn collectie in
regelmatige wisselende tentoonstellingen, die steeds een ander aspect
uit de geschiedenis van de Kanaalstreek en/of Westerwolde belichten. U
ziet de houten scheppen van de wijkgravers, die op hun blote voeten de
kanalen groeven voor de noodzakelijke afwatering. U ziet de stikker,
opschot en slagkar, het gereedschap van de veenarbeider. U bladert in
krantenartikelen en foto’s over de opkomst (en ondergang) van de talloze
aardappelmeel- en strokartonfabrieken, en u leest over de komst van de
Philipsfabriek in de jaren ’50. Het Streekhistorisch Centrum bewaart de
stille getuigen van de ontwikkeling van Stadskanaal van moeras tot
moderne woonplaats.
Naast het centrum staat de ruim 40 meter hoge
watertoren van Stadskanaal, een monument in rode baksteen. Beklimming
van de toren is mogelijk. Na 208 treden heeft u een adembenemend
uitzicht over de omgeving. (Voor meer informatie zie http://www.stadskanaal.nu/historie/index.html).
- Museumklooster Ter Apel
.
Het museumklooster Ter Apel is het enige
overgeblevene van de vele kloosters die in de loop van de eeuwen in de
provincie Groningen hebben gestaan. Het uit de 15e eeuw
daterende klooster behoorde tot de orde der Kruisheren. Na de reformatie
in 1593 kregen de Kruisheren van Ter Apel toestemming om te blijven,
maar nieuwe kloosterlingen werden niet meer opgenomen. In 1619 kocht de
stad Groningen het gebied Westerwolde, waartoe ook het klooster
behoorde. De stad gaf het gebouw andere functies, waardoor een groot
deel van het gebouw kon blijven bestaan. Zo waren er een houtzagerij en
woningen voor de dominee en het schoolhoofd. In het verleden zijn delen
van het gebouw verloren gegaan door sloop of verval. Toch zijn enkele
karakteristieke onderdelen blijven bestaan. Met name de kerk, de
oostvleugel, de noordvleugel, de kruidhof en een gedeelte van de
kruisgangen. Vanaf 1988 heeft het klooster een nieuwe hoofdfunctie:
museum voor kerkelijke kunst en religieuze geschiedenis. Ook kan men er
(burgerlijk) trouwen. Naast een vaste tentoonstelling zijn er regelmatig
wisseltentoonstellingen te zien. Vanaf 14 mei
is er de expositie: "Archeologische vondsten" i.s.m. de Stg. Archeologie
en Monumenten Drenthe. Het klooster werd in de jaren
1931-1933 grondig gerestaureerd. (Voor nadere informatie zie http://www.museumklooster-terapel.com/)
|